Pozitivist Metodoloji

Bilimsel Araştırma Tasarımı
İstatistiksel Yöntemler
Analiz ve Yorum

Soruşturulmayan hayat yaşamaya değmez demiş bir filozof.
Filozof en önemli yanı unutmuş: 
Asıl sorun soruşturmama değil, nasıl soruşturulduğunda…
irfan erdoğan.


SORUN, AMAÇ VE YÖNTEM

NOT: Ne zaman fırsat düşerse sürekli belirtiyorum, ama bazıları anlamak istemiyor. Ama tekrar belirteyim: Düşmanınızı okurken bile özü anlamaya çalışın. Örneğin benim kitaplarımdaki referanslardaki eksiklerime, yazım hatalarıma neden bakıyorsunuz ki (bana yardım etme amacı dışında? Ben bilimsel tasarımı öğrenin diyorum; bazılarınız gerekçeli bir tasarım nasıl yapılır vb konuları bırakıp, benim biçimle ilgili hatalarıma bakıyorlar. Kardeşim, ben burada uydurmaksızın, yapılan ciddi hataları ortaya koyarak ve bir sürü ciddi kaynaktan ve bilgi birikiminden faydalanarak bir metodolojiyi sunuyorum. Bunu anlamaya ve öğrenmeye çalışın önce; ardından iyi niyetliyseniz, bana hatalarımı söyleyin ki gelecek sefere düzelteyim. Yani, üzüme uzanamayan tilkinin yaptığını, üzüme yetişemeyince (yani okuduğunuzu anlamayınca) "koruk" diyerek yapmayın. Koruk diyebilmek için önce tatmak ve anlamak gerekir. İyi niyetli olmak neden bu kadar zor bazıları için? Anlayamayana ben yardım ederim. Ben anlamadığımda öğrencime bile sorarım. Bilmiyorsam bilmiyorum. bilmemek suç değil: hasta ruhlu ve kötü niyetli olmak ve tilki gibi davranmak sakatça bir şey değil mi? Bağnazlıkları ve kişisel saçmalıkları bırakıp; iyi insan olmaya çalışalım, birlikte öğrenelim. Kırk senedir kavramsal çerçeveden bahsediliyor ve evrenden örneklem çıkartılıyor ki böyle saçmalık olmaz. Daha operational definition veya örneklem çerçevesinin ne olduğunu bilmeyenler, araştırma yapıyor ve makale yazıyor ve bunlar da yayınlanıyor; metodoloji hakkında en küçük bir bilgisi olmayanlar danışmanlık yapıyor ve tez yazdırıyor. İşte bunlar çok ciddi sorunlar ve hatalar. Öğrenelim. 

Bilimsel araştırma izlenmesi gereken sistemli ve tutarlı, birbiriyle bağıntılı ve birbirini tamamlayan süreçler bütünüdür. Dolayısıyla temel sorun bu sürecin gereğince bilinmesi ve uygulanmasıdır. Elinizdeki kitap sosyal bilimlerde bu gereksinimi karşılamak için hazırlanmıştır.

Pozitivist-ampirik[1] bilimsel araştırma sürecinde özlüce sorun belirleme yoluyla amaç ve araştırma sorusu veya hipotez biçimlendirilir. Araştırma sorusuna veya hipoteze güvenilir ve geçerli cevabı sağlayacak metodolojik tasarım yapılır ve uygulanır. Bulgular sunulur ve birikmiş bilgiyle bağ kurarak yorum ve değerlendirme yapılır. Bu temel yapıya göre düzenlenen araştırma tasarımında, incelenecek konuyu belirlemeyle başlayan giriş bölümü ve sonrası, büyük ölçüde uyulması gereken alt-bölümlere ayrılmış bir formata sahiptir. Bu formatta başlıklar farklı biçimde isimlendirilebilir, fakat içerik uyulması gereken belli bir formatı yansıtır.





Bilimsel araştırmanın temel formatı

I. Giriş: Sorun, amaç, önem, ilgili incelemeler; araştırma sorusu/hipotezleri belirleme)

II. Yöntem: Nasıl yapılacağını açıklama.

III. Bulgu ve sonuçlar: Bulguların sunumu ve kuram ve ilgili incelemelere dayanarak sonuçlar çıkartma. 




Örneğin bir akademik dergide yayınlanması düşünülen makalenin formatı üç temel aşamadan oluşur. Pozitivist bilimin dergilerinde bu akış silsilesine uyulur. İncelemelerin hemen hepsi giriş, yöntem ve bulgu veya sonuç ana-bölümleri içinde sunum yaparlar.

Araştırma yapanların en çok sorduğu soru “hangi istatistiği kullanacağım; veya “anket yaptım, bunları nasıl değerlendireceğim?” sorusudur. Bu sorular kesinlikle “araştırma sorum (veya sorularım) ne?” sorusuna cevap verildikten sonra sorulmalıdır. Aranan ne? Bilinmek istenen araştırma sorusu (veya hipotez) olarak ortaya konuldu mu? Bu yapıldıktan sonra “bu soruya en güvenilir ve geçerli veriler ne yaparak, nasıl toplanabilir?” sorusu sorulmalıdır. Araştırmada istatistik bir araçtır; bu aracın nereden, ne zaman ve nasıl kullanılacağını belirleyen aracın kendisi değil, araştırma sorusuyla başlayan veri toplama ve değerlendirme biçimidir. Araştırmaya istatistikten, toplanan verilerden veya herhangi bir anket sorusundan başlanmaz. Uyulması gereken bir tasarım süreci vardır. Bu sürece uyulursa, birçok sorun kendiliğinden çözümlenir. Elinizdeki kitap bu süreci en anlaşılır şekilde açıklamak için hazırlandı. 

İyi araştırma tasarımının nasıl olması gerektiğini açıklayan kaynak ve öneriler sadece bir başlangıç noktasıdır. İyi tasarım aynı zamanda sosyal bilim ve istatistik bilgisinin, tecrübe ve yaratıcılığın ve bilimsel ahlakın bir ürünüdür. Dolayısıyla, bu ürünün, ürünü biçimlendirenin, ve bilimin “soruşturulan hayat içinde konumlandırılması” gerekir. Kitabın birinci bölümü bu amaçla hazırlandı. Bu bölümde felsefe, bilgi kuramı, yöntem bilim, bilim, bilim adamı, toplum, araştırmayı öğrenme, öğretme ve yapma arasında bağlar irdelendi.

Bir araştırmada her şeyden önce, incelemek için bir sorun, soru, konu seçilmesi gerekir. Bir konuyu veya sorunu seçme ve onu incelenebilir bir biçime getirme sürecine sorun sunumu denir. Konu/sorun seçimi araştırma tasarımının temelini kuran ayrıntılı ve kapsamlı bir süreçler bütünüdür. Bu süreçler sorun, amaç ve önem belirlemeyle başlar, ilgili incelemeleri tartışma ve kuramsal çerçeve hazırlamayla devam eder ve soruların/hipotezlerin çıkartılması ve sunulmasıyla son bulur. Kitabın ikinci bölümü bu ilk adımı açıklamak amacıyla tasarlandı.

Araştırma sorularının/hipotezlerin belirgin bir şekilde formüle edilmesi demek “ne yapılacağının” somutlaştırılması demektir. Bunu takip eden aşama “neyin nasıl yapılacağının” belirlendiği “yöntem” safhasıdır. Tasarımın yöntem bölümünü hazırlayabilmek için araştırmanın kapsamı ve tasarım türleri, veri kaynakları, nüfus, örneklem türleri ve örneklem alma, veri toplama teknikleri, değişkenler, ölçme ve ölçekler, verilerin nasıl analiz edileceği, güvenirlilik ve geçerlilik hakkında bilgi sahibi olmak gerekir. Yöntem bölümü bu gereksinimi karşılamak için hazırlandı. Bir araştırma tasarımına “araştırma sorusuna cevap bulmak için gerekli en uygun araştırma türü ve kaynak nedir ve gerekli veriler nasıl toplanabilir?” sorularıyla başlanır. Buna cevap vermek için en geçerli ve güvenilir araştırma yönteminin seçilmesi ve tasarımın buna göre yapılması gerekir. Araştırmanın nasıl yapılacağıyla ilgili her adım açıkça ve ayrıntılı olarak belirtilmelidir. Hiç bir ayrıntıyı sonraki araştırma safhasına bırakmamak, doğru araştırma tasarımının kaçınılmaz gereğidir. Araştırmanın kapsamı, türü, verilerin nasıl, nerede ve hangi koşullarda toplanacağı etraflıca belirtilmelidir. Özlüce, girişte tasarımla sunulan sorulara/hipotezlere nasıl cevap verileceğine karar vermek gerekir. Bu amaçla en uygun cevap yöntemi için araştırma tasarımı seçilir ve düzenlenir. Kitabın yöntem bölümünde, yöntemle ilgili bilgi gereksinimlerini karşılamak için özellikle araştırma türleri ve veri toplama teknikleri açıklandı. Eğer araştırmada temsili örneklem önemliyse, örnekleme süreçleri üzerinde durmak gerekir: Sorunla\soruyla ilgili nüfusun kim/ne olduğu belirlenir ve bunlardan nasıl örneklem alınacağına karar verilir. Tasarım deneysel ise, buna uygun deneklerin seçilmesi, kontrol değişkenleri ve değişkenlerin nasıl maniple edileceği konularına eğilmek gerekir. Bu ve benzeri gereksinimler yöntem bölümünde açıklandı.

Araştırma sorusuna/hipoteze cevap verebilmek için gerekli verilerin toplanması gerekir. Veri toplamada ne tür süreçlerin kullanılacağı açıkça belirtilmelidir. Bu arada, verilerin nasıl kodlanacağı da kararlaştırılmalıdır. Oldukça çeşitli veri\bilgi toplama yöntemleri vardır. Toplama yöntemi seçiminde, güvenilirlik ve geçerlilik sorunu oldukça önemli bir sorun olarak ortaya çıkar. Veri toplama yöntemi (veya toplanan veriler) ne kadar güvenilir ve geçerlidir? Yöntem bölümü bu sorularla ilgili bilgileri de sundu.

Toplanan verilerin istatistiksel analizi yönteminin ne olacağına karar verilir. Cevaplandırılması gereken soru, verilerin toplandıktan sonra nasıl analiz edileceğidir. Veri analizinde, hangi istatistiksel yöntemin kullanılacağı araştırma sorusu (hipotez) ve kullanılan ölçme yöntemiyle bağıntılı olarak oluşur ve belirlenir. İstatistik analizinin ne olacağı yöntem bölümünde belirtilir. 

Hiçbir tasarım mükemmel değildir. Her tasarımın sınırlılıkları ve hatta yetersizlikleri vardır. Tasarımın kuramla, yöntemle, ölçmeyle ve genelleştirmeyle ilgili sınırlılıklarının belirtilmesi, iyi bir tasarımın temel koşuludur. İç ve dış güvenilirlik ve geçerlilik sorularının cevaplandırılması gerekir. Bu da yöntem bölümün son alt bölümü olarak hazırlanıp sunuldu.

Dikkat edilirse şimdiye kadar izlenen aşamalar sonucunda araştırma uygulanacak bir biçime getirildi: Araştırma soruları ve/veya hipotezler belirlendi; gerekli verileri toplamak için yöntem saptandı; sıra incelemenin uygulanmasına geldi. İncelemede sadece uygulanacak tasarımın hazırlanmasında titizlik gerektirmez, aynı zamanda tasarıma uygulamada uymak gerekir. Uygulama sırasında eğer tasarımda yetersizlik bulunursa, çoğu kez dönüşü olmayan bir duruma düşülür: Düzeltme yapılamaz, çünkü tasarımın bütünlüğü bozulur ve bilimsel etik sorunu ortaya çıkabilir.

Uygulama yapılıp veriler toplandıktan sonra incelemenin son safhası gelir: verileri kodlama, analiz, bulgular, değerlendirme ve rapor hazırlama. Kitabın diğer bölümleri bunlarla ilgili bilgileri vermek için hazırlandı.

Dördüncü bölüm verileri kodlama ve SPSS’e geçirmeye ayrıldı. Okuyucunun bu bölümü kolayca anlayabilmesi için bilgisayarın başına oturup SPSS programını açması gerekir. 

Analizle ilgili bölümlerde ayrıntılı olarak istatistik testleri ve bu testlerin kullanılma koşulları açıklandı. Beşinci bölümde analizle ilgili temel bilgiler verildi. Altıncı bölümde tek değişkenli analiz açıklandı. İki değişkenli analiz için yedinci bölüm ayrıldı. Grupları karşılaştırmayla ilgili analizler sekizinci bölümde sunuldu. Çok değişkenli analiz türleri dokuzuncu bölümde verildi. Onuncu bölüm parametrik olmayan testlerin açıklanmasına ayrıldı.

On birinci bölüm bulgular, değerlendirme, sonuç¸ tartışma ve öneriler aşamasını açıklamak için tasarlandı. Bu bölümde bulguların sunumu, bulguların araştırma sorusuna veya hipoteze, ilgili incelemelerin bulgularına ve kuramsal çerçeveye bağlı olarak değerlendirilmesi ve sonuçlar çıkartılması açıklandı.

On ikinci bölümde araştırmanın sonuçlarının sunumunda önemli bir yeri olan grafik kullanımıyla ilgili bilgiler verildi. Gerçi kitap boyu kullanılan tablolar ve şekiller çeşitli biçimlerde sunularak okuyucuya sunum zenginliği hakkında ipucu verilmeye çalışıldı; fakat bu bölümde sosyal bilimlerde araştırma yapanlar için doğru grafik kullanımıyla ilgili faydalı bilgiler verildi. 

Bilimsel araştırmalarla ilgili olarak en önemli sorunlardan biri de bilimsel etik konusu olmuştur. Bölüm on üç bilimsel etikle ilgili özlü açıklamalar getirmek için hazırlandı. 

Her tasarım öneri aşamasında ve uygulandıktan sonra kitap, tez, makale veya rapor biçiminde sunum gerektirir. Araştırma önerisi ve rapor sunumunda biçim ile ilgili bilgiler on dördüncü bölümde sunuldu. Bilimsel araştırmalarda metin içi referanslar ve kaynakça kullanımı biçimle ilgili önemli sorunlardan biridir. Türkiye’de henüz ne yazık ki belli bir standarda göre hazırlanmış referans verme ve kaynakça sistemi kullanılmamaktadır. Bu kitapta American Psychological Association’ın yazım kurallarıyla ilgili sistemi örnek olarak Türkçe’ye uyarlandı. FAKAT TÜRKÇEYE UYGUN BİR SİSTEM GELİŞTİRİLMELİDİR. BUNU DA YAPACAK TÜRKÇE DİL BİLGİSİNE SAHİP DEĞİLİM; AMA SOSYAL BİLİMLERDE BİR GRUP OLUŞTURUP BU YAPILMALIDIR. 

Kitabın ekler olarak tasarlanan son bölümde örneklem sayısı belirleme tabloları verildi (EK 1). 

Akademik alanda makale ve tez değerlendirmesinde nesnel kıstasların getirilmesi gerekmektedir. Ne yazık ki Türkiye’de (ve diğer ülkelerde de) ideolojik ve kişisel nedenlerle ne akademik makaleler ne de tezler nesnel kıstaslara göre değerlendirilmektedir. Bilimsel dürüstlüğe ve ettiğe önem verenler için, nesnellik kurma amacıyla makale ve tez değerlendirme ölçütleri sunan bir ek hazırlandı (EK 2). Amaç bu bağlamda akademik alana katkıda bulunabilmektir.

Metinde ve tablolarda bilimsel ve istatistiksel kavramların İngilizceleri SPSS kullananların kolay öğrenmelerini sağlamak için ya parantez içinde ya da olduğu gibi kullanıldı.

Bu kitap kapitalizmin sosyal bilimlerde egemen bilme yöntemini anlamak ve kullanmak isteyenler için hazırlandı. İlk bölümlerde sunulan eleştiriler “yeni-kolonilerdeki özgür-kölelikte, sahte bizliklerle kendine ve kendinden olanlara yabancılaşmışların post-modern, demokratik veya küreselleşen dostça-faşizmle (friendly-faşizm) gelen insancıl duyarlılıklarını” rahatsız edebilir: Soruşturulmayan hayat gibi, soruşturulmayan bilim ve sormayan akademik çevre de yaşanmaya değmez. Hiçbir eleştirim öfkeyle veya kinle yazılmadı ve duygusal öğe taşımamaktadır. Fakat köle-bilincinin getirdiği duyarlılık ne yazık ki, konuyu duygusallaştıracaktır. Böylece biçimi öne çıkarma ve diğer yollarla gerçek saptırılacaktır. Biçimin ve profesyonel süreçlerin özü tanımladığı ortamda, öz ve doğru, çıkar yapısına göre, ya yok edilir, ya ezilir, ya saklanır, ya biçimle birlikte saptırılıp belli bir amaca uygun olarak abartılır. Bunun anlamı herkesin hayatı soruşturduğudur. Fakat önemli olan bu soruşturmanın nasıl, ne için ve ne tür sonuçlara giden bir soruşturma olduğudur. Kendimizin dahil olduğu bizleri katarak soruştursak hayatı biraz da… Bu belki insan olmaya dönüş için bir başlangıç olabilir.




[1] Pozitivist-empiricism kapitalist sosyal bilimin egemen araştırma metodolojisine verilen isimdir.




İÇİNDEKİLER

GİRİŞ: SORUN, AMAÇ VE YÖNTEM

BÖLÜM I: FELSEFE, BİLİM, ARAŞTIRMA VE TOPLUM BAĞI

FELSEFE VE BİLGİ KURAMI 
BİLİM VE YÖNTEM BİLİM 
BİLİMDE NESNELLİK SORUNU 
BİLİMSEL ARAŞTIRMANIN AMAÇLARI 
BİLİM VE BİLİM ADAMI 
ARAŞTIRMAYI ÖĞRENME, ÖĞRETME VE YAPMA 
BİLGİNİN KAYNAKLARI 
BİLİMDE TUTARLILIĞI SAĞLAMA YOLLARI



Yanlış Önermeli ve Alakasız Argüman Biçimleri 
Otoriteye başvurarak destekleme 
Otoriteye başvurarak yadsıma 
Güce başvurarak sonucu/kararı kabul ettirme 
Acıma duygusuna hitap etme 
Cehalete/Bilmemeye başvurma 
Hayali düşmana başvurma ( appeal to straw man) 
Popüler duygulara başvurma 
Acele genelleştirmeler 
Geneli her özele uygulama 
Hatalı benzeştirme 
Yanlı soruyla yönlendirmeye başvurma 
Alakasız sonuçla yanıtlama 
İki anlamlı dil kullanımına başvurma 
Koşullu Tartışmada Yanlış Kurulan Nedensellik 
Tümdengelim 
Tümevarım 
Nedensellik

BÖLÜM II: GİRİŞ: KONU VE SORUN BELİRLEME ................... 67


TEMEL SORUN BELİRLEME BİÇİMLERİ 
YETERLİ SORUN BELİRLEME 
ARAŞTIRMANIN YAPILABİLİRLİLİĞİ 
ARAŞTIRMANIN AMACI VE ÖNEMİ 
İLGİLİ İNCELEMELER 89
KURAMSAL ÇERÇEVE: KURAMIN ANLAMI VE GÖREVİ 
ARAŞTIRMA SORULARI VE HİPOTEZLER



Araştırma Soruları ve Hipotezlerin Çıkartılması 
Araştırma Soruları ve Hipotezlerin Sunumu 
Araştırma Biriminin Seçimi 
Kavramsal ve İşlevsel Tanımlamalar

BÖLÜM III: YÖNTEM VE SÜREÇLER .............................. 119


ARAŞTIRMANIN KAPSAMI 
ARAŞTIRMA TÜRLERİ


Niteliksel ve Niceliksel tasarım 
Gerçek Deneysel Tasarım 
Sadece sonrası testi olan tek grup tasarımı 
Öncesi-sonrası testi olan tek grup tasarımı 
İki grup, sonrası testi, rastlantılı tasarım 
İki grup, önce-sonra testi, rastlantılı tasarım 
Deneyselimsi ve Deneysel olmayan Tasarım
Keşfedici araştırma tasarımı 
Tanımlayıcı / betimleyici araştırma tasarımı 
Ortak ilişki tasarımı 
Nedensellik ilişkisi tasarımı 
Çapraz-kesitsel tasarım 
Tekrarlanan ölçümler tasarımı 
Uzun süreli (longitudinal) tasarım 
Tarihsel araştırma tasarımı 
Kalkınma/Gelişme araştırması tasarımı 
Olay araştırması tasarımı (case studies)
Eylem araştırması tasarımı (action research) 
Değerlendirme araştırması tasarımı 
Niteliksel etnografya 
Fenomonolojik tasarım 
Niteliksel alan araştırması 
Kültürel incelemeler tasarımları


VERİLERİN NEREDEN TOPLANACAĞI: KAYNAKLAR 
VERİLERİN NEREDEN TOPLANACAĞI: NÜFUS VE ÖRNEKLEM



Örneklem Sayısının Belirlenmesi 
Olasılıklı Örneklem Alma 
Basit rastlantı örneklemi 
Kademeli rastlantı örneklemi 
Sistemli rastlantı örneklemi 
Küme, grup ve alan rastlantı örneklemi 
Çok-safhalı örneklem 
Olasılıklı Olmayan Örneklem Alma 
VERİLERİN NASIL TOPLANACAĞI: TEKNİKLER 
Objektif Testler ve Ölçeklerle Veri Toplama 
Projektif Yöntemler 
Gözlemle Veri Toplama 
Sosyometri 
Görüşme (Mülakat) 
Grup Görüşmesi: Fokus Grup 
"Unobtrusive" Veri Toplama Yolları 
Dolaylı ölçmelerle veri toplama 
İçerik analiziyle veri toplama 
Metin analiziyle veri toplama 
Hazır veriyi kullanma (verilerin ikincil analizi)


VERİ TOPLAMAK İÇİN SORU OLUŞTURMA ............202
VERİ TOPLAMA SORUNLARI VE ÇÖZÜMLER 
NEYİN ÖLÇÜLECEĞİ: DEĞİŞKENLER



Değişken türleri 
Bağımlı ve bağımsız değişkenler 216
Aktif, ölçülen ve nitelik / karakter değişkenler 217
Demografik değişkenler 217
Yapma (dummy) değişken 218
Sürekli ve kategorili değişkenler 218
Araya giren değişkenler 218
Değişkenlerin Önemli Diğer Özellikleri 221


NEYİN NASIL ÖLÇÜLECEĞİ: ÖLÇME VE ÖLÇEKLER.....223



Ölçme Nedir? 
Ölçekler ve Ölçme Seviyeleri 
Ölçekleri Gruplandırma 
Ön Test (Pilot Test) 
Temel Tek boyutlu Ölçek türleri 
Likert 
Thurstone 
Guttman 
Sosyal mesafe ölçeği (Bogardus) 
Osgood'un Semantik Ayırım testi 
Q sort 
İndeks Kullanımı 
Toplamalı Testler (summative tests)


VERİLERİN NASIL ANALİZ EDİLECEĞİ: TÜR VE ANLAMI..... 239
GÜVENİLİRLİK VE GEÇERLİLİK SORUNU 
ARAŞTIRMANIN SINIRLILIKLARI 
BÖLÜM IV: VERİ KODLAMA VE SPSS'E GEÇİRME 
VERİ KODLAMA 
VERİLERİ SPSS'E GİRME

BÖLÜM V: ANALİZ: TEMEL BİLGİLER....................................... 261


NİTELİKSEL ANALİZ 
NİCELİKSEL ANALİZ 
PARAMETRİK VE PARAMETRİK OLMAYAN ANALİZ 
TASARIMIN AMACINA GÖRE ANALİZ TÜRLERİ 
DEĞİŞKEN SAYISINA GÖRE ANALİZ TÜRLERİ 274

BÖLÜM VI: TEK DEĞİŞKENLİ ANALİZ .....................................275


FREKANS DAĞILIMI VE ÖLÇÜLERİ 
MERKEZİ YÖNELİM VE ÖLÇÜLERİ 
DAĞILIMDA YAYILMANIN VE DEĞİŞKENLİĞİN ÖLÇÜLERİ 
DAĞILIMIN ŞEKLİ VE ÖLÇÜLERİ 
BÖLÜM VII: İKİ DEĞİŞKENLİ ANALİZ: ORTAK İLİŞKİ 
İKİ DEĞİŞKENLİ İLİŞKİ ANALİZİ



İsimsel Ölçeklerle İlişki Testi 
Kademeli Ölçeklerle ilişki Testi
Mesafeli ve Oranlı Ölçeklerle İlişki Testi


İKİ DEĞİŞKENLİ NEDENSELLİK ANALİZİ



Nedensellik bağı kurma 
Kısmi Bağ ve Sahte İlişki Sorunu 
Nedensellikle Tahmin: Basit Regrasyon Analizi

BÖLÜM VIII: GRUPLARI KARŞILAŞTIRMA ......................319


İKİLİ KARŞILAŞTIRMA: T-TESTİ



Tek Grubu Karşılaştırma 
Eşleştirilmiş Grup Karşılaştırılması 
Bağımsız İki Grubun Karşılaştırılması


İKİDEN FAZLA GRUBU KARŞILAŞTIRMA: ANOVA



Tek Faktörlü tasarım: One Way Anova 
İki Faktörlü Tasarım: Two-way ANOVA

BÖLÜM IX: ÇOK DEĞİŞKENLİ ANALİZ .............................345


ÇOK DEĞİŞKENLİ VARYANS ANALİZİ (MANOVA) 
TEKRARLANAN ÖLÇÜLER VARYANS ANALİZİ 
FAKTÖR ANALİZİ 
ÇOK BOYUTLU ÖLÇME 
KÜME ANALİZİ 
AYIRDETME ANALİZİ 
NEDENSELLİKLE TAHMİN: ÇOKLU REGRASYON 
LOGISTIC REGRESSION ANALİZİ 
FREKANS TABLOLARININ LOG-LINEAR ANALİZİ 
CANONICAL CORRELATION

BÖLÜM X: PARAMETRİK OLMAYAN ANALİZLER ...........................389


Kİ-KARE TESTİ 
BINOMIAL TEST
TEK ÖRNEKLEM ANALİZİ: RUNS TEST 
TEK ÖRNEKLEM ANALİZİ: K - S TESTI 
İKİ BAĞIMSIZ ÖRNEKLEM ANALİZİ 
ÇOKLU BAĞIMSIZ ÖRNEKLEM ANALİZİ 
BAĞIMLI ÖRNEKLEM ANALİZİ: İKİLİ KARŞILAŞTIRMA 
BAĞIMLI ÖRNEKLEM ANALİZİ: ÇOKLU KARŞILAŞTIRMA

BÖLÜM XI: BULGULAR, DEĞERLENDİRME VE SONUÇ ÇIKARMA.....401

BÖLÜM XII: GRAFİK KULLANIMINA KARAR VERME ........................411


TEK DEĞİŞKENLİ ANALİZDE GRAFİK KULLANIMI 
İKİ DEĞİŞKENLİ ANALİZDE GRAFİK KULLANIMI

BÖLÜM XIII: BİLİMSEL ARAŞTIRMADA ETİK SORUNU......... 419

BÖLÜM XIV: ARAŞTIRMA YAZIM KURALLARI .......................425


TEMEL SAYFA DÜZENİ 
METİN İÇİ REFERANS VERME 
KAYNAKÇA YAZMA

BÖLÜM XV: EKLER............................................................. 439


EK 1: ÖRNEKLEM SAYISI BELİRLEME TABLOLARI 
EK 2: BİR ARAŞTIRMAYI DEĞERLENDİRME

KAYNAKÇA .........................................................................443
Share:

Translate

Çok Okunanlar popülerler

Arşiv Blog Archive

EN YENİLER Recent Posts

En Güncel Olan

Diktatörlüğün Medyası

Diktatörlüğün Medyası: Maddi yoksunlaştırmanın düşünsel ve duygusal yoksullaştırmayla desteklenmesi İrfan Erdoğan, Ankara, 2018 ...