Teori ve Pratikte Halkla İlişkiler


Teori ve Pratikte  Halkla İlişkiler 

(3. Geliştirilmiş Baskı)

İrfan Erdoğan


BÖLÜM I

GİRİŞ

Bu kitabın yazılmasının temel nedeni toplumsal faydaya katkı arayışıdır. Bunun yanında, derslere girmeyen; derse girdiğinde doğru dürüst bir şeyler anlatmayan ve paylaşmayan; insanca değerleri öne çıkartan anlamlı bir yapıt bile ortaya koymayan; kendisi tembellikle, yalakalıkla veya torpille bulunduğu yere geldiği için, tembellik, torpil ve yalakalık kültürünü teşvik eden; çalışanı tehlikeli görüp ezen ve ona düşman kesilen; çıkarına uygun gelmediği için doğruyu ve haklıyı savunanı çamur atarak karalayan; bireysel gücünü yalakalıktan, cahil, tembel ve güçsüz bırakmaktan geçerek alan; dürüst olalım derken dürüst olmayan; öğrencilerine, Türkiye’ye ve insanlığa iyi ve faydalı bir şeyler yapmayan, egemen köşeleri tutmuş bazı insanımsılar, ne yazık ki, bu kitabın yazılmasında motivasyon kaynağı oldular. Halkla ilişkilerle ilgili olarak yazılması gerekeni “İletişimi Anlamak” kitabında yazdığımı düşünüyordum. Ama şimdi onun yeterli olmadığını ve halkla ilişkiler pratiğinin doğasının daha ayrıntılı olarak incelenmesi gerektiğini gördüm. Sahtenin ve değersizin kendini gerçek, doğru ve değerli olarak sattığı ekonomik ve siyasal pazara, hem bu toplumun hem de insanlığın şimdisi ve geleceği için, bu örgütlü gerçeğin doğasını açıklayan ürünlerin sürülmesi gerekir. Örgütlü gerçeği anlamak, onun kendini nasıl sunduğunu, işini nasıl yaptığını ve sonuçlarını bilmeyi içerir. Bu kitapta bu yapıldı. Böylece, halkla ilişkilerle ilgilenen herkes için kendini, halkla ilişkiler teori ve pratiğini ve bu pratiğin toplumsal anlamlarını ve sonuçlarını soruşturma olasılığı yaratılmaya çalışıldı.

Bu kitap özellikle iki örgütlü ve bir örgütsüz grup için yazıldı. Birinci grubu halkla ilişkilere giriş, halkla ilişkiler planlama, proje hazırlama ve uygulama gibi dersler veren okullardaki öğretim üyeleri ve öğrenciler oluşturur. İkinci grubu ise, halkla ilişkiler ve reklam alanında çalışan araştırmacılar, yöneticiler, program ve proje yapımcıları, kampanya planlayan, uygulayan, değerlendiren ve rapor hazırlayan profesyoneller, özlüce, meslekte çalışanlar oluşturmaktadır. Her iki grubun da halkla ilişkilerde kendini geliştirmesi gereksinimi oldukça fazladır. Birinci grupta öğrencilerin bilmesi, iş hayatına sosyal bilinç ve sorumlulukla hazırlanması ve başarısı için önemlidir. İkinci grubun bilmesi toplumsal sorumluluğun çok az ve rekabetin yoğun olduğu iş hayatında başarının önde gelen koşulu olduğu için önemlidir.

Kitabı okuması ve dersler çıkarması gereken üçüncü grup ise halk, tüketici, müşteri, izleyici vb. isimlerle nitelenen ve örgütlü yaşama isteseler de istemeseler de serbest-köle olarak katılmak zorunda olan insanlardan oluşur. Bu kitabın yazılmasının başlıca nedenlerinden bir diğeri de, benim de aralarında bulunduğum bu insanların günlük yaşam mücadelesine “biliş ve soruşturma” yoluyla katkıda bulunmaktır.

Elinizdeki kitap, piyasada satılan ve okullarda okutulan kitaplardan çok farklı bir şekilde hazırlandı. Kitapta hem halkla ilişkilerin ne olduğu ve gelişmesi (teori) hem de halkla ilişkilerin nasıl yapıldığı (pratiği) birlikte ele alındı. Bu yapılırken endüstriyel yapının yarattığı dünyayı yücelten ana akım görüşler ve pratikler açıklandı; aynı zamanda halkla ilişkilerin ne olduğu ve pratiğini farklı şekilde sunan görüşler sunuldu. Halkla ilişkilerin tarihi, gelişmesi ve uygulaması yaşanan koşulları içine alacak biçimde ele alınıp işlendi. Bu yolla, dünyadaki ve Türkiye’deki halkla ilişkilerin oluşumu ve gelişmesi, bu oluşumu ve gelişmeyi olası kılan koşullar irdelendi. Böylece hem öğrencilerin hem de halkla ilişkiler pratiğiyle uğraşanların halkla ilişkilerin doğasını anlamada ufuklarının genişlemesine katkıda bulunmaya çalışıldı.

Halkla ilişkiler, gerçeği iletişimle inşa ve yeniden-inşa eden bir ikna ve beyin yönetim işidir; insanın faaliyetleri ve bilinciyle, kendine ve diğer insanlara yaptıklarıyla ilişkilidir. Bu nedenle halkla ilişkilerle ilgilenen ve uğraşan herkesin halkla ilişkilerin tarihini, gelişmesini; amaç, neden ve sonuçlarıyla ilgili doğasını bilmesi; kendini, tarihini ve toplumunu kendi gözüyle bilgili olarak görmesi ve aynı zamanda farklı gözle görenlerin nasıl gördüğünü anlaması gerekir.

Bu kitap 1500 saatten fazla bir emeğin ürünüdür. Buna 60 yıllık bilgi birikimi ve doğruyu yakalama çabası ve sürekli soruşturan bir bilinç de katılırsa, kitabın anlamı biraz daha belirgin olur.

İrfan Erdoğan

Ankara, Eylül, 2014


İÇİNDEKİLER

BÖLÜM I: GİRİŞ

BÖLÜM II: TANIM VE GELİŞME 
İLİŞKİ VE HALKLA İLİŞKİLER 
YAYGIN TANIMLAR VE TARİHSEL GELİŞİM 
YAYGIN TANIMLARIN GENEL DEĞERLENDİRİLMESİ 
ALTERNATİF TANIMLAMALAR

BÖLÜM III: HALKLA İLİŞKİLERİN OLUŞUM VE GELİŞMESİ 
ESKİ MEDENİYETLERDE HALKLA İLİŞKİLER 
ORTA ÇAĞLARDA HALKLA İLİŞKİLER 
KAPİTALİZMDE HALKLA İLİŞKİLER 
HALKLA İLİŞKİLERDE SORUNLAR 
YAYGIN ANLATIYA GÖRE OLUŞUM VE GELİŞME 
ALTERNATİF ANLATIYA GÖRE OLUŞUM VE GELİŞME

BÖLÜM IV: TÜRKİYE’DE HALKLA İLİŞKİLERİN OLUŞUM VE GELİŞMESİ 
OSMANLI İMPARATORLUĞU ÖNCESİ 
OSMANLI İMPARATORLUĞU DÖNEMİ 
TÜRKİYE CUMHURİYETİNDE HALKLA İLİŞKİLER 
Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyetle Yeni Başlangıç 
Çok Partiye Geçiş ve Yeni Oluşumlar 
1960’la Başlayan Dönemle Yeni Kıpırdanışlar 
Neo-Liberal Dönem ve Hızlanan Oluşumlar

BÖLÜM V: KURAM, PRATİK VE ARAŞTIRMALAR 
KURAM VE PRATİK BAĞI 
KURAMSAL AÇIKLAMALAR 
HALKLA İLİŞKİLER ARAŞTIRMALARI

BÖLÜM VI: GÜNÜMÜZDE MESLEĞİN TEMEL DOĞASI:
ÖRGÜTLENME VE FAALİYETLER 
HALKLA İLİŞKİLERİN ÖRGÜTLENME BİÇİMLERİ 
HALKLA İLİŞKİLERDE İŞ İLİŞKİLERİ 
HALKLA İLİŞKİLERDE KARİYER: KAYNAK VE İŞLER 
MESLEKTE BAŞARININ KOŞULLARI

BÖLÜM VII: GÜNÜMÜZDE MESLEKTE YAPILAN TEMEL İŞLER, ROLLER,
FAYDALAR VE İŞLEVLER 
YAPILAN TEMEL İŞLER 
Araştırma ve değerlendirme 
İmaj yaratma 
Danışmanlık 
Erken ikaz 
Yorumlama 
İletişim 
Finanssal Halkla İlişkiler 
Endüstriyel ilişkiler 
Fon veya yardım toplama 
Public Affairs Kamusal İşler 
Personelle/üyelerle ilişkiler 
Medya ilişkileri 
Tanıtım ve promosyon 
Konu/sorun yönetimi 
Kriz iletişimi ve yönetimi 
Özel olay düzenleme ve halk katılması 
Kişilerarası iletişim ve katılma 
ÜSTLENİLEN ROLLER 
SOSYAL FAYDALARI 
İŞLER, ROLLER, FAYDA VE İŞLEVLERİN ELEŞTİRİSİ

BÖLÜM VIII: STRATEJİ VE TAKTİKLER: PROGRAM PLANLAMA VE YARATICILIK 
YAYGIN KULLANILAN HALKLA İLİŞKİLER STRATEJİLERİ 
YAYGIN KULLANILAN HALKLA İLİŞKİLER TAKTİKLERİ 
PROGRAM PLANLAMA 
HALKLA İLİŞKİLER PROGRAM BÜTÇESİ 
PLANLAMADA YARATICILIK

BÖLÜM IX: HALKLA İLİŞKİLERDE İLETİŞİM PLANLAMASI 
MESAJLARIN KALİTE GÜVENCESİ 
MESAJLARIN ÖN TESTİ 
ETKİLİ İLETİŞİM 

BÖLÜM X: KRİZ İLETİŞİMİ VE YÖNETİMİ 
KRİZ TÜRLERİ 
KRİZ YÖNETİMİ PLANLAMASI 
GEÇMİŞ KRİZ YÖNETİMİ ÖRNEKLERİ 
Tylenol 
Exxon Valdez Krizi 
American Trader (British Petroleum) 
Perrier Suyunda benzene krizi 
Pepsi’nin “Şırınga” krizi 
X firmasının ürünü içinden insan uzvu krizi 
Soya yağıyla ilgili kriz 
Sahte bal ile ilgili kriz 
Sahte Rakı Krizi 
Gizli kriz: Sigara yasasını çiğneme 
Rehine Krizleri 
Silikon Meme implant Krizi

BÖLÜM XI: YAZILI, GÖRÜNTÜLÜ VE SÖZLÜ PROGRAM PLANLAMA 271
YAZILI PROGRAMLAR PLANLAMA 
SÖZLÜ KAMPANYA PLANLAMA 
KONUŞMA YAZMA/HAZIRLAMA 
GÖRSEL KAMPANYA PLANLAMA

BÖLÜM XII: HALKLA İLİŞKİLER PRATİĞİ: KURUM İÇİ STRATEJİK İLETİŞİM

BÖLÜM XIII: TANITIM VE PROMOSYON 291
TANITIM 
TANITIM PLANLAMASI 
TANITIM MATERYALLERİ YAZMA VE SAĞLAMA 
PROMOSYON 
SATIŞ PROMOSYONU 
PROMOSYON YÖNTEMLERİ 
ELEŞTİRİ

BÖLÜM XIV: ÖZEL OLAY VE TOPLANTI DÜZENLEME 303
ÖZEL OLAY DÜZENLEME 
TOPLANTI PLANLAMA 
KONUŞMACI 
MÜLAKAT/GÖRÜŞME

BÖLÜM XV: BASIN BİLDİRİSİ VE HABER MEKTUBU

BÖLÜM XVI: BROŞÜR VE YARDIMCI MATERYAL HAZIRLAMA 

BÖLÜM XVII: KONUŞMA HAZIRLAMA VE ETKİLİ SUNUM 

BÖLÜM XVIII: ARAŞTIRMA VE DEĞERLENDİRME 
HALKLA İLİŞKİLER ARAŞTIRMA PLANI 
ARAŞTIRMALARIN İLGİLENDİĞİ ALANLAR

BÖLÜM XIX: MEDYA İLİŞKİLERİ 
HALKLA İLİŞKİLER MEDYA PLANI HAZIRLAMA 
MEDYADA YER ALMA 
MEDYA GRUPLARI

BÖLÜM XX: STRATEJİ VE TAKTİKLER: UYGULAMA
ÖRNEKLERİ VE DEĞERLENDİRMESİ 

BÖLÜM XXI: HALKLA İLİŞKİLERDE ETİK VE SOSYAL SORUMLULUK

BÖLÜM XXII: KENDİMİZ İÇİN HALKLA İLİŞKİLER 

KAYNAKÇA 387
Share:

Translate

Çok Okunanlar popülerler

Arşiv Blog Archive

EN YENİLER Recent Posts

En Güncel Olan

Diktatörlüğün Medyası

Diktatörlüğün Medyası: Maddi yoksunlaştırmanın düşünsel ve duygusal yoksullaştırmayla desteklenmesi İrfan Erdoğan, Ankara, 2018 ...